فیال

 آرش

منم آرش کماندارم

ز خاک پاک ایرانم

ز خاک سبز لرستان

بدادم جان به ایمانم

برای سربلندهای ایرانم

گذشتم از تن و جانم

کشیدم من پر از قدرت کمانم را

بدادم جان بر  ایران ، چو  پیمانم

منم  آرش دلاور  مرد ، بی همتا

پر از احساس ، صداقت  توی کردارم

احمد معطری / آلمان

آرش کمانگیر قهرمان بزرگ ایرانی در  روستای فیال بروجرد  متولد شده است . در بالای این روستا خرابه هایی وجود  دارد که به شهر باستانی گوراب یا فیال اولیه مشهور می باشد  و تاریخ نویسان این مکان را زادگاه آرش کمانگیر می دانند . این منطقه در حال  حاضر به شهر خرابه معروف است . نویسنده ی کتاب آرش کمانگیر  ایشان را از شهر بروگرد یا همان بروجرد فعلی نوشته است که سندیت آن از کتاب اوستا نامهء زرتشت گرفته شده است . محققان فرنگ  ویس و رامین  دو  عاشق و معشوقه  افسانه ای  ایران  باستان  را  از مردم گوراب  که در  جنوب  فیال ویروگرد  یا  بروجرد می باشد  دانسته و ویرو  از شاهزادگان اشکانی که تا حدود شهر نهاوند حکومت داشته است  و  این شاهزاده  در  بنای  شهر بروجرد سهم بزرگی داشته و قصه ویس و رامین در روزگار اشکانیان  اتفاق افتاده است ." گودرز نیز در سال ۹۱ پ. م از فرمان مهرداد دوم سرپیچی می‌کند و خود را شاه ایران می‌خواند. جالب  است که  رامین  بر پایهٔ «ویس و رامین» در مناطق غربی ایران  قرار  می‌گیرد و گودرز نیز در مناطق غربی ایران بوده‌است. " فیال  در  لغت به معنای سرزمینی است که برای نخستین بار در آن کشت شود.به دلیل همین نام،برخی معتقدند ممکن است نخستین بار سکونت در ناحیه بروجرد از این منطقه آغاز شده باشد.گوراب که در بین اهالی به شهر خرابه معروف است جای است که بروجرد  در  آنجا  به وجود  آمده است  ( گوراب  شهری باستانی درحوالی بروجرد بالای فیال بوده است.)  این شهر باستانی در دامنه کوههای زاگرس قرار گرفته و در ۳ کیلومتری غرب بروجرد است . فیال  جنوبی ترین  بخش  گلدشت بروجرد  می باشد  که  در  کناره دشت سیلاخور قرار گرفته و دارای زمینهای خوش کشت کشاورزی و باغهای  میوه فراوان می باشد.این روستا در پایه تپه های بسیار بلند کوه میش پرور قرار گرفته  است . وقتی  از  کنار  تپهء  چغا   در بروجرد به میدان فدک می رویم و از  کنار  میدان کوهنورد و سازمان آب رد شده و  از  روی  پل  نظام آباد گذشته و بعد از آن پل کوچکی دیگر و آنوقت به روستای فیال زادگاه آرش کمانگیر  وارد میشوید.

نامهای قدیم بروجرد : ویروگرد- وروگرد- ورویرد - پیروزه گرد - فیروزه گرد  -  وروجرد - بروگرد - قصبه یزدگردی - قصبه یزدجردی - دارالسرور...

منابع  : لغت نامه دهخدا  ،  نوشته علی اکبر دهخدا

فرهنگ فارسی معین ، نوشته دکتر معین و دکتر شهیدی بروجردی

دورنمایی از شهرستان بروجرد ،  نوشته حزین بروجردی

خلاصه ویس و رامین ، نوشته  اسماعیل حاکمی

ویس و رامین  ، نوشته فخرالدین اسعد گرگانی با مقدمه و تصحیح و

 تحشیهء محمد روشن  با دو گفتار از صادق هدایت و مینورسکی

 تاریخ مردم ایران ،  نوشته  دکتر  عبدالحسین  زرین کوب

 بروجردی ، صفحه  ۵۲۰ و ۵۲۷

 فرهنگ جغرافیایی ایران جلد ۶

منیع : نوشته شده توسط احمد معطری